Toplam nüfus itibariyle Rize ilinin en büyük ilçesi
olan Çayeli' ne bağlı, Madenli ve Büyükköy olmak üzere 2 belde,
53 köy. 33 mahalle olmak üzere toplam 86 muhtarlık mevcuttur. Köylerin
ilçe merkezine uzaklığı 5 ile 41 km arasında değişmektedir.
Arazinin dağlık ve denizden itibaren yükselmesi ile engebeli bir yapı
oluşturması ve sahil şeridinin dar olması ilçede dağınık bir yerleşimi
zorunlu hale getirmektedir. İncesu köyü dolayında toplu yerleşime sahip
bir başka köyü bulunmamaktadır. Bu durum köylere ve bağlı mahallelere
hizmet götürülmesini güçleştirmekte ve maliyeti yükseltmektedir. Köylerimizde
arazi yapısına uygun olarak dikey yapılaşma hakimdir.İlçedeki sosyal
yaşam genellikle köy yaşamı ile şehir yaşamının karışmış andırmaktadır.İlçenin
yönetim sorunu yoktur. Merkezle tüm yerleşim birimleri arasında ulaşım
ve haberleşme olanağı mevcuttur. İlçe merkezinin yerleşim durumu son
zamanlara kadar çok dağınık bir görüntü vermekte iken çok katlı binaların
yapılmasıyla görünüm modern kentleşmeye uygun hale gelmiştir.İlçe nüfusu
(En son sayıma göre) 56.203 tür.Belde sayısı 2, köy sayısı 53 tür.
ULAŞIM İMKANLARI
Çayeli ilçesi, Rize il merkezi ve komşu ilçelerle karayolu bağlantısına
sahiptir. İl merkezine 18, komşu ilçelerden Pazar’a 19, Hemşin’e
37, Çamlıhemşin’e 51, İkizdere’ye 72 ve Güneysu’ya
22 km mesafededir.
İlçemizden il merkezine her 15 dakikada bir halk otobüsü ile 90 minibüslük
kooperatif ile sürekli ulaşım mevcuttur. Komşu ilçelerden
Pazar’a Rize-Pazar, Ardeşen, Fındıklı, Hopa gibi aynı güzergahı
kullanan dolmuşlarla ulaşım mümkündür diğer komsu ilçeler
olan Hemşin, Çamlihemşin, İkizdere ve Güneysu’ya direkt
ulaşım söz konusu değildir.
TURİZM KAYNAKLARI
Çayeli’nin her yanı eşsiz güzelliklerle doludur. Zaman
zaman hırçınlaşan denizdeki dalgaların oluşturduğu bembeyaz köpüklerin
girdabında uçuşan martıların sesleri ile kıyıya vuran dalgaların
uğultusu birbirini tamamlar.
Kıyıya paralel dağları bölerek denizlere ulaşan derelerin oluşturduğu
küçüklü-büyüklü çağlayanların
hepsi görülmeye değer özelliklere sahiptir. Bu güzelliğin
içinde “Agaran” şelalesi ve Çataldere şelalesi
gerek yükseklikleri, gerekse ilkbaharda suların kabarmasıyla oluşturdukları
görünümle birer doğa harikasıdırlar.
İ lçe merkezine 7 km uzaklıktaki Kuspa, 6 Km uzaklıktaki Musadağı
ve 20 Km uzaklıktaki Malipos tepeleri piknik yapmak için uyumlu
ve güzel bir üçlü oluşturmaktadır. Sahilde denize
girilebilecek alan olarak Kanlidere Mevkiinde 150-200 metre uzunluğunda
doğal kumsal bulunmaktadır.
TARİHİ KEMER KÖPRÜLER
Tahmini 100 sene önce Uzundere Köyünden Kalyoncu Haci
Sabit ve Ahmet Efendiler tarafından hayır için yaptırılmıştır.
Köprünün ustası Pazar Apso Köyündendir. Köprünün
yapımına 106 lira harcanmıştır. Tahmini 15 metre yüksekliği, 30
metre ayak genişliği vardır.
Uzundere Köprüsü:
Yenice Köyünden Kaçar Mahmut Efendi öncülüğünde
halkın yardımları ile yaptırılmıştır. Tahmini 60 sene önce Pazar
Apso Köyünden Purputoglu Ali Usta tarafından yapılmıştır.
Yesiltepe Köprüsünden biraz daha küçüktür.
Şairler Köprüsü:
1946 yılında Ahmet SARIÇAM usta tarafından yapılmıştır. Masrafını
halk karşılamıştır. Tahmini yüksekliği 7 metre iki ayak arası 18
metredir. Köprünün üzerinde yapılış tarihini gösteren,
son konulmuş bir mermer tabela bulunmaktadır.
Seslidere Köprüsü:
Kaptanpaşa yolu üzerinde, Seslidere Köyü yol kavşağında
ve eski yaya yolu üzerinde bulunmaktadır. O yöre sakinlerinden
Süleyman Hesapoğlu’nun rivayetine göre köprü
tahmini 45-50 sene önce yapılmıştır. Köprüyü incesırt
Köyünden Kireçli Hasan Dayı kendi hayrına yaptırmış
olduğu, ancak ustasının bilinmediği söylenmektedir. Yüksekliği
6 metre, ayak genisliği 10 metredir.
Yamaç (Ehteni) Köprüsü:
Ehteni Köprüsü tahminen 90 yıl önce yapılmıştır..
Ustaları Pazar Apso Köyündendir. Halen sarmaşık kaplıdır.
Yüksekliği 6 metre, ayak genişliği 12 metredir.
Sirt Köyü Çakırlı Köprüsü:
Tahmini 80 sene önce yapılmıştır. Bunun ustası da Apso Köyündendir.
Halk tarafından yaptırılmıştır. 8 metre yüksekliği, 12 metre ayak
genişliği vardır.
Aşıklar Deresi Yanıkdağ Köprüsü:
Yörede Usta Ömer diye anılır. Halk tarafından yaptırılmıştır.
Ustası bilinmemektedir. 1940 yıllarında yapıldığı tahmin edilmektedir.
Yüksekliği 7 metre, ayak genisliği 20 metredir.
Çataklıhoca Çıkarun Köprüsü:
Yanikdağ’Iı usta Ahmet Sarıçam tarafından yapılmıştır.
Tahmini yüksekliği 8 metre, ayak genişliği 14 metredir. Köprü
halen arızalıdır. Yıkılmaya yüz tutmuştur. Kullanılan taşların
kalitesizliği, buzdan etkilenmiş olması köprünün sakatlanmasına
sebep olmuştur.
YAYLACILIK
İlçemizde yaylacılık genelde ilkbaharın ortalarında başlar. Özellikle
yaz aylarında yoğunlaşır. Bunun sebebi yaylaların ot biçme zamanı
olmasıdır. Çoluk-çocuk herkesin yaylalara döküldüğü
aylarda geziler düzenlenir. “Vartevor” adıyla şenlikler
yapılır. Bu şenliklerde atma türküler atılır, oyunlar oynanır;
yaylacılar bir taraftan geçimini bu yaylalardan sağlarken bir
taraftan da bu tür şenliklerle eğlenip rahatlarlar.
Kaçkar Dağlarının uzantılarına yaslanan Karos, Tahpur, Marbodom,
Gundegun, Ambarlı ve Zergistal yaylalarının her birinin ayri bir özelliği
bulunmaktadır. Yörenin en yüksek tepesi olan Verçenik’i
ve tüm Kaçkarları bölgenin Tahpur Yaylasından daha
iyi izlenebilecek başka bir noktası yoktur. Ayrıca Karos Tepesinden
güneşin batışını ve bulutların vadiler içindeki şekillenişini,
Anbarlı Yaylasından Gelin Kayasını seyretmenin doyumuna ulaşmanın tarifi
mümkün değildir.
EKONOMİK KAYNAKLAR
İlçemizde muhtelif kapasitelerde 12 adet özel sektöre
ait çay fabrikasi tesis edilmiştir. Bunun yanında Çay
İsletmeleri Genel Müdürlüğü' ne ait 5 adet çay
işleme fabrikası mevcuttur. 1983 yılı Nisan ayında Çayeli Bakır
İşletmeleri A.Ş. kurulmuştur.
|